bundels

IJda Smits
In de tijd van het interval
In -In de tijd van het interval- staan drie series gedichten: Daar waar ik woon, Vluchten=weggaan van gevaar, en de titelserie In de tijd van het interval. -Schrijf eens een gedicht- is de openingszin van het eerste gedicht in de bundel, - ja waarover-
€14,50 Paperback
IJda Smits
Late zomer vroege herfst
IJBer / IJda Smits is kunstenaar en woont en werkt in Amsterdam. Late zomer, vroege herfst is als een soort dagboek maar toch niet helemaal. Het lijkt ook op de vroegere boekjes met emblemata, maar dat toch ook niet helemaal.
€24,50 Paperback

iedereen droomt punt/everybody dreams point

.ik droom met open ogen tuur
naar de onmetelijkheid
van een onzichtbaar plafond

gedachten zijn geen dromen

en met mijn ogen dicht is er alleen
de duisternis van het bewustzijn

iedereen

droomt

PUNT
.

tegenspreken mag

 


everybody dreams point
.

I dream with open eyes peering
the immensity
of an invisible ceiling

thoughts are no dreams

and in my closed eyes there is only
the darkness of consciousness

everybody

dreams

POINT
.

gainsay allowed

tiptoeing

omdat ik krimp
krimpt de wereld met mij mee
ik word langzaam
transparant

op het kleine stukje weg
dat ik voorzichtig beloop
in het uur dat ik nog over heb
botsen mensen tegen mij aan

ik heb nooit willen leren om
niet gezien te worden
dit is de eerste keer in het leven
dat ik oud word

en de laatste


because I shrink
the world shrinks with me
I become slowly
transparent

on the little road
I gently course
in the hour I have left
people bump against me

I never wanted to learn
not to be seen
this is the first time in life
I’m getting old

and the last

Ik hing mijn gouden hart

altijd altijd altijd
goede daden verrichten
ruzies voorkomen
armoede bestrijden
geweld veroordelen

heiliger dan heilig zijn
en op je borst kloppen
vol zelfgenoegzaamheid

ík hing mijn gouden hart
in een stoffig hoekje
van het huis

lang voordat het groeide

muren en hekken

hij was maar een gewone man
hij had twee oorlogen overleefd

je moet niet haten zei hij mij
want als je haat dan denk je niet

maar nooit vertelde hij zijn verhaal
toen ik hem verliet naar het land

van zijn voortdurende verdriet
van zijn angsten van zijn zwijgen

hij stapte uit de trein in de ommuurde
stad huilde hij zonder geluid

ach mijn jeugdig overmoed

begreep het niet

Pauze

in de tijd van het interval

wacht ik tot de grote verstoring verschijnt

in de hoop dat
de woorden weer uit mijn mond
borrelen als fijne koolzuurbellen
in lang gegiste champagne

in de hoop dat
mijn wijsvinger weer in regelmatige
cadans het scherm betikt en zinnen vormt

tot dan wacht ik zonder plan of doel

Hoeveel heggenblaadjes ik beschreef voor ik viel voor de leegte

Een ontroerende bundel geschreven door:

Kellie Smits

_

Daar
daar waar varanen kruipen uit de rioolpijpen

Daar
daar is liefde

Daar
daar waar het zuivere water elegant van de rotsen neervalt in een turquoise bassin vol vissen

Daar
daar is gevaar

zo dichtbij
zo veraf
ogenschijnlijk

_

Begin 2016 heb ik het nieuws te horen gekregen dat ik uitgezaaide borstkanker heb. Op mijn emmerlijst staat onder andere het publiceren van een selectie van mijn gedichten. In samenwerking met 75B heb ik een prachtig vormgegeven bundel gemaakt, genaamd ‘Hoeveel heggenblaadjes ik beschreef voor ik viel voor de leegte’ voor zowel een paperback als een luxe hardcover uitgave. Ik ben ontzettend trots en dankbaar voor de mensen die mij daarbij hebben geholpen!
De opbrengsten van deze bundel worden gedoneerd aan borstkankeronderzoek.

Kellie Smits (1976) is beeldend kunstenaar en ontwerper. Ze woont met haar man en twee zoons in Rotterdam. Sinds haar zeventiende jaar schrijft ze gedichten. De gedichten in deze bundel zijn een selectie van de gedichten die Kellie schreef tijdens twee belangrijke periodes in haar leven. Ze zijn geïnspireerd door bespiegelingen, intense geluksmomenten en gevoelens tijdens deze periodes.
De basale onderwerpen, zoals geluk, verdriet, troost en de zoektocht naar acceptatie zullen voor velen herkenbaar zijn of troost bieden.
Kellie schrijft op een intense zintuiglijke wijze, waardoor emoties bijna tastbaar lijken te worden.

De bundel is te koop via haar website en alle opbrengsten gaan naar het borstkankeronderzoek.

Warsan Shire

Alhoewel ik meestal even snel door Facebook scroll, komt er soms ineens een pareltje langs dat mij laat pauzeren.
Een van die pareltjes is het gedicht what they did yesterday afternoon1 van Warsan Shire.

they set my aunts house on fire
i cried the way women on tv do
folding at the middle
like a five pound note.
i called the boy who used to love me
tried to ‘okay’ my voice
i said hello
he said warsan, what’s wrong, what’s happened?

i’ve been praying,
and these are what my prayers look like;
dear god
i come from two countries
one is thirsty
the other is on fire
both need water.

later that night
i held an atlas in my lap
ran my fingers across the whole world
and whispered
where does it hurt?

it answered
everywhere
everywhere
everywhere.

Dit gedicht treft mij diep in mijn hart en niet alleen vanwege het actuele thema maar ook door hoe Warsan Shire in een paar zinnen het ontheemd zijn verwoordt. Haar taalgebruik is direct, alsof ze je aanspreekt, tegen je praat, waardoor je de neiging kan hebben over de diepere lagen heen te lezen.
Ik had nog nooit van haar gehoord, maar het gedicht maakte mij nieuwsgierig genoeg om te gaan zoeken op internet. Inmiddels heb ik een ebook in mijn bezit, twee papieren bundels en een mapje op mijn bureaublad met gedichten en artikelen die ik verzameld heb waaronder het gedicht Home. Dit gedicht gaat over vluchtelingen, over de ontberingen die zij meemaken en de verschrikkelijke redenen waarom ze vluchten. Alleen al de openingszinnen komen binnen als een mokerslag:

– no one leaves home unless / home is the mouth of a shark –

De link naar het hele gedicht staat onder aan de pagina2
Soms gebruikt ze dezelfde beelden in verschillende gedichten. Beelden uit het gedicht Home zijn al eerder gebruikt in het gedicht Conversations about home (at the deportationcentre)4.
Waak ik er zelf voor om beelden te hergebruiken omdat ik dat zwak vind, bij Warsan merk ik dat het herhaaldelijk gebruik van min of meer dezelfde beelden ervoor zorgt dat alles indringender binnenkomt bij mij, de lezer.

Londen en Mogadishu
Warsan Shire is in 1988 geboren in Kenia uit Somalische ouders. Het grootste deel van haar leven heeft ze in Londen gewoond.
In haar gedichten komen haar leven en haar achtergrond duidelijk naar voren. Ze put uit de verhalen van haar familie, van de Somalische gemeenschap. Haar gedichten bewegen zich met groot gemak tussen Mogadishu en Londen. Ze heeft het talent en de dapperheid om over omstreden onderwerpen te schrijven zoals sex, oorlog, trauma en detentiecentra, niet alleen uit het perspectief van vrouwen maar ook uit het perspectief van mannen.
Ook taboe onderwerpen schuwt ze niet. Zoals vrouwenbesnijdenis in het gedicht Sara3:

– We typed the word clitoris in to Google / and found a numbered diagram, / then spend hours with a small mirror, / comparing –

en de perspectiefwisseling naar de man:

– Imagine, he says, pointing to my mouth, /pushing an entire finger / into the gap / between your front teeth. –

En het gedicht eindigt met:

En het gedicht eindigt met:

– You know she begged me? Even though it / hurt she still begged me, kept whispering: / make me / normal, please / make me normal, open me up. –

Kameelah Janan Rasheed in het interview To be vulnerable and fearless in Well & Often Newsletter in november 2012:
Her poetry carries the energy of multiple women, the depth of many generations, and the weight of many lives lived5.
En daar ben ik het helemaal mee eens. Bij de gedichten van Warsan Shire krijgen de termen identiteit en eenzaamheid een wijdere betekenis. Ik voel triestheid om wat ze beschrijft en tegelijkertijd bewondering om haar moed dit alles naar buiten te brengen in gedichten waar je niet aan voorbij kunt.
Ik eindig met de laatste strofe van het gedicht The house uit haar tweede bundel Her Blue Body :

x
At parties I point to my body and say This is where love comes to die. Welcome, come in, make yourself at home. Everybody laughs; they think i’m joking.

en hoop met dit stuk de nieuwsgierigheid van anderen gewekt te hebben om deze dichter te gaan lezen. Verder rest mij nederigheid bij het lezen van deze gedichten en bij het denken aan mensen op drift.

Bronnen:

1. Het gedicht what they did yesterday afternoon kwam van haar tumblr pagina maar is nu verwijderd.
2. Het hele gedicht Home is te lezen op: http://www.cbc.ca/
3. uit: Her Blue Body
4. uit: Teaching my mother how to give birth
5. Het hele interview met Warsan Shire is hier te lezen: http://wellandoftenpress.com/

Bundels:
Debuutbundel: Teaching my mother how to give birth, mouthmarkseries 2011 flipped eye publishing ISBN 978-1-905233-29-8 Her blue body, the flap series 2015, flipped eye publishing, ISBN 978-1-905233-48-9

Dit stuk is ook gepubliceerd op het dichteressen publicatie platform, www.denieuwewildenrevisited, in de rubriek beauties.

daarna de leegte

het is de dag
de week
de maand
het jaar
dat ieder geleefd seizoen verbrand en weggespoeld is
veroordeeld tot vergetelheid en alleen engelen
die voor zover ik weet niet bestaan
nog op de hoogte zijn dat jullie er eens waren

het zal nog altijd regenen en de hitte van de zon zal
blijven branden op mijn huid en de voetstappen
in het gras zullen terugveren verdwijnen zoals de jaren
die langzaam korter worden en overgaan in
een jaar
een maand
een week
de laatste dag

daarna de leegte